Strojenie pianina to proces polegający na nadaniu każdemu dźwiękowi odpowiedniej dla niego częstotliwości. Ponadto zadaniem stroiciela jest właściwe dobranie wysokości dźwięków, tak aby akordy grane na rozciągłości całej klawiatury brzmiały zgodnie i harmonijnie. Jeżeli Twoje pianino lub fortepian potrzebuje usługi strojenia, powinieneś wiedzieć jak się do tego przygotować. Na co zwrócić uwagę zanim umówisz się ze stroicielem, oraz na jaką cenę usługi powinieneś się przygotować?


Aby odróżnić pianino od fortepianu, przede wszystkim zwróć uwagę na wielkość i kształt instrumentu. Pianino ma orientację pionową, nie jest tak szerokie jak fortepian, a struny ułożone są prostopadle względem podłoża. Natomiast fortepian jest instrumentem ustawionym poziomo, osadzonym na trzech nogach.

Odpowiednie dbanie o instrument uwzględnia regularne strojenie. W dalszej perspektywie jest to nie tylko rozsądne, ale i oszczędne. Z naszego artykułu dowiesz się wszystkiego co powinieneś wiedzieć na temat strojenia pianina oraz fortepianu.
 

Spis treści

  1. Jak często powinienem stroić pianino?
  2. Jak długo trwa i ile kosztuje strojenie pianina?
  3. Jak nastroić pianino? Proces i narzędzia do strojenia Pianina
     

Strojenie pianina w mojej okolicy.


1. Jak często powinienem stroić pianino?

W ogłoszeniach sprzedaży używanych pianin często znajduje się informacja „wymaga strojenia”. To oczywiste! Każde pianino lub fortepian wymagają strojenia, kiedy wstawia się je do nowego pomieszczenia, zwłaszcza jeżeli przejechało setki kilometrów. Najlepiej wykonać taki zabieg po miesiącu, gdy instrument „przywyknie” do nowych warunków.

Strojenie instrumentu to zabieg, który należy wykonywać regularnie, nawet jeżeli po roku nie zauważyliśmy różnicy w brzmieniu. Dzięki regularnemu strojeniu usługi te będą trwać krócej i kosztować mniej.

Jeżeli posiadamy w domu pianino lub fortepian, generalne zalecenia mówią, aby instrument stroić raz w roku gdy gramy mniej niż godzinę dziennie. W przypadku kiedy gramy często czyli ok dwóch godzin dziennie, zalecane jest aby zapraszać stroiciela dwa razy w roku. W obu przypadkach są to najlepsze rozwiązania, zdające egzamin w przy zadbanych instrumentach, strojonych regularnie i przechowywanych w odpowiednich warunkach.

Naprężenie strun jest mocno uzależnione od temperatury, więc dobrze jest zamawiać strojenie w czasie gdy występują największe skoki temperatur. Mianowicie wiosną – gdy zaczyna się robić ciepło oraz jesienią – wraz z nastaniem okresu grzewczego.


Jeżeli ostatnie strojenie miało miejsce kilka lub nawet kilkanaście lat temu, prawdopodobnie strojenie trzeba będzie powtórzyć już po upływie tygodnia. Niewykluczone, że będą potrzebne również inne zabiegi naprawcze.

2. Jak długo trwa i ile kosztuje strojenie pianina?

Cena rutynowego strojenia może wahać się między 150 a 300 zł, a czas strojenia pianina lub fortepianu może trwać od 1,5 godziny do kilku godzin.

Jeżeli wymieniamy płytę rezonansową, po założeniu strun należy nastroić je czterokrotnie. Zajmuje to od 10 do 20 dni. Wymiana strun na nowe wiąże się z tym samym, czterostopniowym procesem, jednak trwa on dłużej od 20 do nawet 50 dni. W tym przypadku cena strojenia pianina lub fortepianu oscyluje w granicach 600zł.

Ceny strojenia w wybranych państwach:

od 90$ do 200$ w U.S.A

od 50£ do 80£ w Wielkiej Brytanii


od 70€ do 100€ w Niemczech

od 80€ do 100€ we Francji

Poszukujesz stroiciela pianin i fortepianów w Twojej okolicy?

Skorzystaj z naszej wyszukiwarki która pomoże Ci znaleźć stroicieli i firmy oferujące usługi strojenia pianin blisko Ciebie.


3. Jak nastroić pianino? Proces i narzędzia do strojenia Pianina

Pochodząc do tematu czysto technicznie, strojenie pianina polega na obracaniu i wyginaniu kołków strojeniowych w celu osiągnięcia właściwego naciągu strun. Do poruszania kołkami służy klucz, którego używanie wymaga wprawy i odpowiednich umiejętności. Każdy ruch kluczem skutkuje znaczną modyfikacją brzmienia, dlatego zawsze przed dokonaniem korekty należy ocenić wysokość dźwięku. Nigdy na odwrót. Nieumiejętne, zbyt gwałtowne ruchy kluczem mogą osłabić stabilność stroju instrumentu.

Standardowo pianina i fortepiany posiadają 88 klawiszy, a na ponad połowę klawiszy przypada więcej niż jedna struna. Należy się starannie przygotować, aby wszystkie struny współbrzmiały ze sobą w zgodzie z zasadami harmonii.


Każdą strunę należy stroić osobno. Aby wygłuszyć sąsiednie struny i nasłuchiwać brzmienia tylko jednej, stroiciel stosuje taśmę filcową lub kliny. Nie wystarczy jednak nadać każdemu dźwiękowi wysokości podanej przez stroik. Mimo iż poszczególne dźwięki brzmiałyby czysto, to nie wszystkie interwały stroiłyby ze sobą. Wynika to z komatu pitagorejskiego – mówi on, że przy podziale oktawy na dwanaście równych półtonów, do pełnej oktawy zabraknie 1/9 tonu. Z tego powodu konieczna jest temperacja stroju.

Temperacja polega na ustaleniu prawidłowego współbrzmienia poszczególnych interwałów (interwał to odległość między dźwiękami). Można stroić pianino korzystając z różnych interwałów: kwint i oktaw, kwint i kwart, tercji i sekst oraz tercji, kwart i kwint. Temperację przeprowadza się w strefie temperacji – dwunastu dźwiękach, zwykle w obrębie oktawy A0, A1. Następnie, ustalone odległości między dźwiękami powiela się na przestrzeni pozostałych oktaw.

Zanim stroiciel przeprowadzi temperację, ustala on wysokość dźwięku wyjściowego czyli tonu podstawowego – A1. Od 1939r. jego standardowa częstotliwość wynosi 440 Hz. Wcześniej obowiązywał standard paryski wynoszący 435 Hz. Jeżeli instrument jest wiekowy, niekiedy lepiej zostawić zastaną wysokość, nie próbując podwyższać jego stroju na siłę. W ten sposób można uniknąć niebezpieczeństwa szybkiego ponownego rozstrojenia i popękania strun. Dzisiaj możemy również spotkać się z nadawaniem dźwiękowi A1 wysokości 442 Hz. Brzmienie tak nastrojonego instrumentu jest klarowniejsze, bardziej wyraziste. Muzykom grającym na instrumentach dętych i smyczkowych łatwiej jest grać w stroju wyższym, więc aby usprawnić współprace orkiestry, fortepiany również czasem stroi się wyżej.

Odmienną sytuacją jest strojenie podczas napraw takich jak wymiana strun, kołków stroikowych czy płyty rezonansowej. W przypadku nowych kołków stroikowych stroi się metodą ćwiekowania – nasłuchiwaniem brzmienia strun poprzez szarpanie ich palcem. Stroi się wtedy każdy dźwięk o pół tonu wyżej.
 

Narzędzia do strojenia pianina

Źródłem odniesienia dla stroiciela jest kamerton, którego można używać w wersji klasycznej – widełkowej, lub nowoczesnej – elektronicznej.

  • kamerton widełkowy – po uderzeniu widełek, kamerton wydaje stały dźwięk o wysokości 440 Hz
  • kamerton elektroniczny – urządzenie to posiada wiele opcji takich jak rozpoznawanie dźwięku, emisja dźwięku o dowolnej częstotliwości, a często posiada nawet wbudowaną funkcję metronomu. Kamertony elektroniczne nazywane są też stroikami.